Nazywam się Dominika Maison i jestem psycholożką społeczną, badaczką zachowań konsumenckich oraz profesorką związaną z University of Warsaw. Od wielu lat łączę pracę naukową z praktyką badań rynku, koncentrując się na tym, jak ludzie podejmują decyzje — finansowe, zakupowe i społeczne — oraz jakie mechanizmy psychologiczne stoją za ich wyborami.
Moja droga zawodowa od początku była związana z próbą zrozumienia człowieka w kontekście realnych decyzji: nie tylko deklarowanych, lecz także ukrytych, automatycznych i często nieuświadomionych.
Wczesne lata i edukacja
Studia psychologiczne ukończyłam na Uniwersytecie Warszawskim w 1990 roku. Już wtedy wiedziałam, że najbardziej interesuje mnie psychologia społeczna — obszar badający, jak środowisko społeczne wpływa na nasze myślenie, emocje i zachowania.
Szczególnie fascynowało mnie to, że ludzie nie zawsze podejmują decyzje w sposób racjonalny. Często działamy pod wpływem emocji, schematów poznawczych, norm społecznych czy nieuświadomionych skojarzeń.
W 1995 roku obroniłam doktorat z psychologii społecznej. Kolejnym krokiem była habilitacja, którą uzyskałam w 2004 roku na podstawie pracy poświęconej utajonym postawom konsumenckim oraz możliwościom wykorzystania testu IAT (Implicit Association Test) w badaniach marketingowych i społecznych.
Tytuł profesora otrzymałam w 2018 roku.
Moja praca akademicka
Od lat jestem związana z Wydziałem Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie prowadzę badania oraz zajęcia dydaktyczne. Pracuję w obszarze psychologii biznesu i innowacji społecznych.
W swojej pracy akademickiej zajmuję się przede wszystkim:
- utajonymi postawami konsumenckimi,
- zachowaniami finansowymi,
- decyzjami ekonomicznymi,
- społeczną odpowiedzialnością biznesu (CSR),
- metodologią badań jakościowych.
Prowadzę zajęcia dla studentów psychologii oraz kierunków związanych z biznesem i marketingiem. Szczególną wagę przywiązuję do tego, aby studenci rozumieli nie tylko „co ludzie robią”, ale „dlaczego to robią”.
Utajone postawy — mój główny obszar badań
Jednym z najważniejszych obszarów moich badań są utajone postawy, czyli takie, których ludzie nie deklarują wprost — czasem dlatego, że nie chcą, a czasem dlatego, że nie są ich świadomi.
W swoich projektach wykorzystywałam m.in.:
- Implicit Association Test (IAT),
- eksperymenty behawioralne,
- badania jakościowe,
- analizy decyzji zakupowych.
To podejście pozwala zrozumieć prawdziwe motywacje konsumentów — szczególnie w obszarach wrażliwych, takich jak finanse, status społeczny czy ryzyko.
Zachowania finansowe i decyzje ekonomiczne
Drugim filarem mojej pracy naukowej są zachowania finansowe. Interesuje mnie to, jak ludzie:
- zarządzają pieniędzmi,
- podejmują ryzyko finansowe,
- oszczędzają lub się zadłużają,
- reagują na niepewność ekonomiczną.
Analizuję nie tylko poziom wiedzy finansowej, ale także emocje, przekonania i lęki związane z pieniędzmi.
Praca poza uczelnią — badania rynku
Równolegle do kariery akademickiej współtworzę firmę badawczą Maison & Partners, gdzie pełnię funkcję President & Chief Science Partner.
Moim zadaniem jest łączenie wiedzy naukowej z praktyką biznesową — nadzoruję projekty badawcze, rozwijam metodologie i wspieram klientów w zrozumieniu ich odbiorców.
Pracowałam przy projektach dotyczących m.in.:
- strategii marek,
- komunikacji reklamowej,
- decyzji zakupowych,
- postaw wobec produktów finansowych,
- percepcji ryzyka.
Publikacje i książki
Jestem autorką oraz współautorką licznych publikacji naukowych i książek poświęconych psychologii konsumenta oraz metodologii badań.
| Rok | Tytuł | Wydawca | Link |
|---|---|---|---|
| 2019 | The Psychology of Financial Consumer Behavior | Springer | Zobacz |
| 2019 | Qualitative Marketing Research | Routledge | Zobacz |
| 2014 | Psychologia konsumenta | PWN | Zobacz |
| 2013 | Polak w świecie finansów | PWN | Zobacz |
| 2010 | Jakościowe metody badań marketingowych | PWN | Zobacz |
Miejsca pracy
| Okres | Instytucja | Stanowisko | Kraj |
|---|---|---|---|
| 1990 – obecnie | Uniwersytet Warszawski | Profesor | Polska |
| 2000 – obecnie | Maison & Partners | Co-Founder / Chief Science Partner | Polska |
| 2003 – 2007 | PTBRiO | Prezes | Polska |
| — | ESOMAR | Przedstawicielka Polska | Międzynarodowo |
Moje podejście badawcze
W swojej pracy zawsze staram się łączyć różne perspektywy:
- psychologię społeczną,
- ekonomię behawioralną,
- marketing,
- socjologię.
Uważam, że tylko interdyscyplinarne podejście pozwala naprawdę zrozumieć człowieka jako konsumenta i uczestnika życia gospodarczego.
Popularyzacja wiedzy
Poza działalnością naukową angażuję się także w popularyzację psychologii. Występuję w mediach, komentuję zjawiska społeczne, tłumaczę mechanizmy decyzji konsumenckich i finansowych.
Zależy mi na tym, aby wiedza psychologiczna była użyteczna — nie tylko w nauce, ale i w codziennym życiu.
Moja kariera koncentruje się wokół jednego pytania:
Dlaczego ludzie podejmują takie, a nie inne decyzje?
Badam zarówno świadome wybory, jak i te ukryte — bo dopiero ich połączenie daje pełny obraz człowieka jako konsumenta, obywatela i uczestnika rynku.
Rozwój badań, współprace międzynarodowe i zastosowania praktyczne
W kolejnych latach mojej pracy naukowej coraz wyraźniej widziałam, jak silnie psychologia przenika się z ekonomią, marketingiem i decyzjami społecznymi. Interesowało mnie już nie tylko to, jak ludzie myślą o produktach czy markach, ale także jak postrzegają pieniądze, ryzyko oraz własną przyszłość finansową.
Z czasem zaczęłam prowadzić projekty badawcze o szerszym, także międzynarodowym zasięgu. Współpracowałam z zespołami badawczymi oraz instytucjami zajmującymi się analizą zachowań konsumenckich, finansowych i społecznych w różnych krajach Europy. Dzięki temu mogłam porównywać postawy Polaków z innymi społeczeństwami i lepiej zrozumieć, które mechanizmy mają charakter uniwersalny, a które wynikają z lokalnej kultury, historii czy poziomu rozwoju rynku.
Szczególnie interesujące okazały się różnice w podejściu do ryzyka finansowego. W wielu projektach analizowałam m.in.:
- skłonność do zadłużania się,
- stosunek do oszczędzania,
- percepcję inwestowania,
- reakcje na niepewność ekonomiczną,
- postawy wobec instytucji finansowych.
Wyniki tych badań pokazywały, że decyzje finansowe rzadko są wyłącznie racjonalne. W dużej mierze kształtują je emocje, doświadczenia rodzinne, a nawet język, jakim mówi się o pieniądzach w danym społeczeństwie.
Zastosowanie badań w praktyce biznesowej
Równolegle rozwijałam działalność aplikacyjną, wykorzystując wiedzę akademicką w projektach realizowanych dla biznesu. Współpraca z firmami pozwalała mi testować teorie psychologiczne w rzeczywistych warunkach rynkowych.
Brałam udział w projektach dotyczących m.in.:
- budowania strategii marek,
- testowania komunikacji reklamowej,
- analizy doświadczenia klienta (UX),
- projektowania produktów finansowych,
- badania postaw wobec nowych technologii.
Szczególnie ważne było dla mnie to, aby wyniki badań nie kończyły się na raportach, lecz realnie wpływały na decyzje — zarówno marketingowe, jak i społeczne.
Psychologia odpowiedzialności i decyzji społecznych
W moich późniejszych projektach coraz większą rolę odgrywały tematy związane z odpowiedzialnością społeczną biznesu oraz zachowaniami prospołecznymi.
Analizowałam m.in.:
- jak konsumenci reagują na działania CSR,
- czy odpowiedzialność marki wpływa na lojalność,
- jakie wartości są dziś ważne dla odbiorców,
- kiedy pomoc innym staje się motywacją zakupową.
Te badania pokazały, że współczesny konsument coraz częściej oczekuje od firm nie tylko jakości produktu, ale także postawy etycznej i społecznej.
Kierunki dalszego rozwoju
Dziś koncentruję się na dalszym rozwijaniu badań nad:
- utajonymi mechanizmami decyzji,
- zachowaniami finansowymi w warunkach kryzysu,
- wpływem technologii na wybory konsumenckie,
- automatyzacją decyzji w środowisku cyfrowym.
Uważam, że przyszłość psychologii konsumenta będzie w dużej mierze związana z analizą danych behawioralnych oraz integracją metod klasycznych z narzędziami cyfrowymi.
Moim celem pozostaje niezmiennie to samo: lepiej rozumieć człowieka — jego wybory, motywacje i obawy — oraz wykorzystywać tę wiedzę w sposób odpowiedzialny, zarówno w nauce, jak i w praktyce społeczno-gospodarczej.
